strategia

Opieka nad seniorem z demencją – jak żyć razem i nie zwariować?

Kluczowe zagadnienie.

aut. Hillary Peralta

Wymagania codzienności, powielanie komunikatów, prostota wypowiedzi – to zaledwie fragment rzeczywistości w jakiej żyją dzieci ze swoimi leciwymi rodzicami. A trudności komunikacyjne to dopiero początek wyzwań. 

rodzic się zapomina

Kilka tygodni temu uczestniczyłam w bardzo nieprzyjemnej sytuacji, która nie została do chwili obecnej rozstrzygnięta. Senior w rodzinie (lat 90+) powiedział, że skradłam mu książkę. Zdążył poinformować o tym część członków rodziny. Argumenty, że pożyczona mi przez niego książka leży na komodzie, nie zostały zaakceptowane. Padły mocne oskarżycielskie słowa i … relacja na chwilę obecną z jego strony została wygaszona. 

Emocje po obydwu stronach były silne. Senior czuł się oszukany, ja – mimo, że znam definicję i zjawisko demencji starczej – z wielką przykrością obserwowałam jego wewnętrzną walkę i niezgodę na tę sytuację. Próby łagodzenia działały wprost przeciwnie, w związku z czym przeprosiłam za moją nieuwagę i zagubienie książki (która de facto nadal leży na komodzie). 

Jak wielką cierpliwość i zrozumienie sytuacji trzeba mieć w sobie, aby nie dać się prowokować osobie zapominającej o niedawnych faktach. Osoby przebywające na codzień w towarzystwie takich seniorów zazwyczaj wybierają dwie opcje – przytakują we wszystkim seniorowi, lub też – idą w dyskusji “na noże” i dowodzą swojej racji. Druga opcja w mojej ocenie nie ma sensu, ponieważ za kilka dni, starsza osoba i tak zapomnie o czym była mowa. A nerwy – pozostaną. 

To nie wina seniora, że zapomina. Można opóźniać ten proces, ale gdy jest on już faktem, lepiej jest starać się łagodzić niż zaogniać sporne kwestie. 

Jak radzić sobie z silnymi emocjami, gdy ktoś oskarża nas o rzeczy, których nie zrobiliśmy? 

Warto zawczasu przygotować się taką ewentualność i skonsultować się z psychologiem lub lekarzem, który wyjaśni procesy neuropsychologiczne. Kiedy objawy zapominania się i tworzenia wyimaginowanych obrazów staną się faktem, łatwiej będzie zrozumieć opiekunowi skąd biorą się te sensacyjne wrażenia seniora. 

Warto również nie brać personalnie negatywnych komentarzy i zarzutów. Niestety, demencja ogranicza funkcje poznawcze dlatego też to, co senior dostrzega, nie zawsze jest tym, co realnie się dzieje. Im jest on starszym człowiekiem, tym ocena ta może być mniej rzeczywista. 

 

rodzic się powtarza

Opieka nad seniorem z demencją to przede wszystkim trening cierpliwości. Nieraz słyszy się po wielokroć powtarzane te same lub zbliżone zdania lub pytania. Trzeba pamiętać, że tak jak dziecko we wczesnym okresie rozwoju zadaje mnóstwo pytań z ciekawości, tak senior w stanie demencji, nie zawsze zadaje pytanie celowo. Krótko po zadaniu pytania, powtarza je ponieważ nie pamięta, że już o to pytał. Tym samym, nie pamięta odpowiedzi na to pytanie. 

Z perspektywy, wydaje się to nieraz śmieszne i zabawne, jednak codzienność opiekuna wymaga od niego dużej dozy wyrozumiałości względem seniora. Reagowanie gniewem na te pytania czy rady nie ma sensu, gdyż w większości przypadków intencją seniora nie jest wywoływanie zniecierpliwienia swojego opiekuna, a jedynie zadanie pytania które go w danej chwili nurtuje. 

Jak radzić sobie z powtarzanymi co jakiś czas pytaniami lub stwierdzeniami? Z czasem można wykształcić mechanizmy obronne, które zminimalizują stres związany z irytacją wobec powtarzających się pytań. Np. najczęściej jest to bagatelizowanie pytania, unikanie odpowiedzi, odwracanie uwagi seniora od wypowiadanych kwestii. 

Jak wskazują badacze zajmujący się zjawiskiem starzenia się społeczeństw, negatywne skutki samodzielnej opieki nad seniorem ujawniają się u opiekunów już po około sześciu miesiącach stałej pracy. Wypalenie zawodowe, mimo że opieka dotyczy kochanej osoby, jest faktem u większości opiekunów. Wynika m.in. z ciągłej uwagi poświęcanej seniorowi, zawężenia zainteresowań własnych, koncentracji na problemach podopiecznego, ciągłej gotowości do działania, przeciążeniu organizmu. To dlatego tak ważne jest zadbanie o swoje potrzeby, gdy opiekujemy się osobą starszą lub niepełnosprawną. Cenne jest także proszenie o pomoc innych członków rodziny lub sąsiadów, gdy chcemy zadbać chociaż przez kilka godzin w tygodniu o swój dobrostan i reset umysłu. 

Opieka nad seniorem z demencją to duże wyzwanie dla całej rodziny. Wszyscy stają się świadkami słabości kochanej osoby. Bardzo ważne jest, aby żadna ze stron nie była izolowana od siebie, tzn. wnuki od dziadków, dziadkowie od młodszych pokoleń. Wzajemne interakcje stymulują każdą grupę do aktywności, szukania rozwiązań. 

Jak zatem żyć razem i nie zwariować? Przywoływać świetne wspomnienia, tworzyć sytuacje które pozwolą spędzić czas razem i w spokojnej atmosferze, komforcie każdej ze stron. A gdy przyjdzie gorszy dzień seniora, po prostu – okazać wyrozumiałość i szacunek. 

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x